كربلا يك كلمه نيست كه بتوان معنايش را در فرهنگ لغت و دايرة المعارف جستجو كرد. كربلا يك شعر نيست كه بتوان آن را سرود؛ سرودنش دل شير مى‏خواهد! و كدام دلى ياراى سرودنش و كدام انگشتانى ياراى نوشتنش را دارد؟ آيا اين همه كه از كربلا گفتند و شنيديم توانست گوشه‏اى از كتاب نورانى نينوا را بازگو كند؟ ما چه ديديم در آينه غبار گرفته خيال خود: دشتى غبارآلود، جويهاى جارى خون، بدنهاى تكه‏تكه، خيمه‏هاى سوخته، كودكان گريان و سرهاى بر سر نيزه‏ها نشسته.

اينها را ديديم و نوشتيم و وصف كرديم. گاه از زبان عباس(ع) سروديم، گاه زبان به دهان زينب(س) داديم و ناليديم و گاه همزبان حسين(ع) ، فرياد «هل من ناصر؟» سر داديم. گاه دلهايمان را آتش زديم و گاه چشمهايمان را به خون نشانديم. تا جانمان از عشق لبريز شد، قربانْ‏صدقه سكينه و رقيه رفتيم. پيش پيكر پاره عباس اشكهايمان را نذر كرديم تا تمام آبهاى دنيا مال بچه‏هاى حسين(ع) شود. بعد سراسيمه به سوى على‏اصغر دويديم، خونهاى گلويش را با بوسه‏هايمان شستيم تا مادرش، رباب، بيش از آن بى‏تاب نشود. آن وقت، هَروله‏كنان به سوى على‏اكبر، قاسم، ... و حسين(ع) رفتيم. ديگر نتوانستيم ادامه دهيم. ديگر نتوانستيم حتى يك لحظه بمانيم. دلتنگى، صبرمان را جواب كرد و نفس كشيدن برايمان حرام نشد؟

خدايا!... پس زينب چه كرد؟ پس سكينه پنج ساله چگونه طاقت آورد؟ چه دلهايى دارند آنان؟ آيا آسمان، دلى به بزرگى آنان دارد؟ آيا مجنون مى‏توانست عاشق‏تر از آنها باشد؟ آيا فرهاد كوه كن مى‏توانست مثل آنان سنگدلى دشت را تاب بياورد؟ آيا رستمِ شاهنامه مى‏توانست فقط در خواب، از هفتاد خان كربلا جان سالم به در ببرد؟ آيا شمر همانندى در داستانهاى بزرگ دنيا دارد؟ آيا شاهنامه و ايلياد و اديسه توانستند حماسه‏اى به بلنداى انسانيت و عشق بسرايند؟

حسين(ع) شاعر نبود؛ اما حماسه‏اى ساخت كه مركبش خون بود و قلمش شمشيرهاى آخته! خاك كربلا صفحه‏اى دارد به اندازه ابديت؛ پر از دلاوريها، پر از عاشقانه‏ها!

داستان كربلا، داستان يك عشق است يا يك حماسه؟ داستان كربلا، داستان كربلاست. حالا هر كه هرچه مى‏خواهد بگويد؛ اما كربلا خودش براى خودش هويّت دارد. كربلا مستقل است و در اين تقسيم‏بنديهاى نيم بند، جاى نمى‏گيرد. كربلا هر گوشه‏اش، هر صفحه‏اش و هر فصلش چيزى است. يك گوشه‏اش حماسه است، يك فصلش تراژدى است، و درونمايه‏اش عشق.

كربلا داستانى است كه نويسنده‏اش به جاى پرواز در خيال، در ملكوت سير مى‏كند و به جاى آفريدن شخصيتهاى خيالى، آدمهاى واقعى دارد كه از آدمهاى خيالى دست نيافتنى‏ترند. داستان او اوج و فرود ندارد؛ تماماً در اوج است. در واقع، داستان او پايانى ندارد كه فرودى داشته باشد. از آسمان شروع مى‏شود و بالا و بالاتر مى‏رود.

حال چه كسى مى‏توانست اين دستخط آسمانى را بخواند و با آن سطر، به سطر جلو برود؟ به جز حسين(ع) چه كسى ياراى آن را داشت كه واژه‏ها را بريده بريده و خونين بر صفحه كربلا بخواند. و عباس را بخواند و قاسم را و على اكبر را و على اصغر را؟

زينب چه كرد؟ آيا ماجراى كربلا با زينب تمام شد يا شروعى ديگر را آغاز كرد؟ آيا درد اسيرى و سنگين‏تر از آن، زهر بى‏حرمتى به غنچه‏هاى آل پيغمبر را كسى جز او مى‏توانست تاب بياورد؟ آيا تراژدى خرابه شام و حماسه خطبه‏سرايى زينب(س) را جز او كسى مى‏توانست به انجام برساند؟ ما كه به اوّل داستان نرسيده، دلهايمان ويران مى‏شود! پس يزيد كه بود كه دلش از ترس، ويران شد، ولى از غصه تنها لرزه‏اى كوتاه بر آن نيفتاد؟

شخصيتى مثل يزيد را كدام نويسنده يا شاعرى مى‏تواند بيافريند؟ شاعر عزيزى يزيد را اين‏گونه مى‏سرايد: «يزيد، كلمه نبود، ظلم بود».

آيا بهتر از اين مى‏توان يزيد را معنا كرد؟ اما حتى همين بيان كوتاه و مؤثر هم ياراى به تصوير كشيدن يزيد را ندارد. يزيد را فقط صاحب كربلا شناخت و معنا كرد.

شمر كه بود؟ حيوان بود؟ فساد زمين بود؟ يا بدتر از اينها؟ دستهاى حقير او كجا و بوسه‏گاه پيغمبر خدا كجا؟ شمشير او تهمت بود! لكّه‏اى سياه بود بر پيشانى تمام سلاحهاى خوب و بد دنيا. تيغ زنگار گرفته او كجا و بريدن سر پسر فاطمه(س) كجا؟

آن روز، ابليس با تمام دم و دستگاهش و با تمام افراد و سپاهش، دور شمر جمع شدند و يك‏صدا جيغ كشيدند: «بِبُر!». آن روز، تمام كفر، دست به دستِ هم دادند و تمام عشق را سر بريدند.
كربلا تراژدى نيست كه در پايان آن قهرمان داستان كشته مى‏شود و اشكِ همه را درمى‏آورد. قهرمان، سر بريده شد؛ اما خونش جارى شد، در تمام تاريخ جارى شد، در يك زمان بى‏انتها. اين خون، پاى خيليها را گرفت. خيليها را به زمين زد و خيليها را سربلند كرد.

دلم در كوچه‏هاى مدينه به دنبال ياس كبودى است كه با تازيانه نفاق و قدرت‏طلبى پرپر شد. گل بستان محمدى(صلى‏الله‏عليه‏وآله) كه خزان پيشگان، فرصت بهار را از او گرفتند .

اى مادر پدر! بريده باد دست‏هايى كه حريم حرمتت را شكستند و شكسته باد پاهايى كه پاى از گليم خويش فراتر نهادند تا چند صباحى بر گليم پوسيده قدرت بنشينند و بر مسند غرور تكيه زنند و ديوار سياه جهالت را بلندتر سازند .

آنان كه به جاى نوشيدن از چشمه زلال ولايت، از مرداب طغيان و سركشى، مردار ضلالت را به دندان كشيدند، و ستم‏گرى و تباهى انسان را قى كردند، و انسان‏ها را از حق راستين‏شان ـ برخوردارى از حكومت ناب محمدى و عدالت علوى ـ محروم ساختند .

آن تازيانه عناد كه بر بازوانت فرود آمد، شلاقى بود كه بر فرق انسانيت فرود آمد و آنان كه پهلويت را شكستند، كمر عدالت را شكستند و انسانيت را لگدمال مطامع غير انسانى خود ساختند .

اى تنها همدم تنهاترين مرد! آنگاه كه شمشير على (عليه‏السلام) به مصلحت اسلام در غلاف ماند، فرياد رساى تو بود كه بر سر ستمگران فرود آمد، تا مظلوميت حق و عدل را به گوش جهانيان برسانى، و قدرت‏زدگان را از خواب غفلت، بيدار و غفلت‏زدگان را به جهالت‏شان، هوشيار سازى .

برنامه سفر هفت ، هشت روزه به عتبات به گونه اي تنظيم شده كه « مشهد كربلا » آخرين منزل مسافر سرزمين عراق است . از همين رو آتش شوق در دل مسافر تا آخرين منزل شعله ور است . زيرا از بغداد ، كاظمين ، سامرا و حتي نجف و كوفه كه از نظر جغرافيايي ، دهها كيلومتر دورتر از كربلا هستند مي گذرد تا در آخرين روزهاي باقي مانده از اين سفر ، دوباره خود را در مسير كربلا بيابد و چشمانش نظاره گر برق بارگاه سرهنگ دشت كربلا ، ابوالفضل العباس عليه السلام ، شود .

معناي خفته ، ناگفته و نانوشته اي هم در اين برنامه هست حتي اگر هيچ يك از برنامه ريزان متوجه و متذكر آن نشده باشند .

گذار از صحن و سراي ساكنان بند و زنجير هارون ، ديدار از گرفتاران حلقه  ي سپاه سامرا ، عرض ادب به آستان مجاهد صحراي ناكثين و مارقين و قاسطين ، مقدمه اي است كه زائر را به دشت خون و قيام « كربلا » مي رساند .

بوسه بر غل و زنجير ، ماندن در حصر اردوگاه خصم و جام زهرآلود كمترين بهايي است كه سالك طريق كربلا در هواي كربلايي شدن مي پردازد و حسين ( ع ) ، كربلايي بزرگواري است كه بوسه خنجر و نيزه و شمشير را كمترين بهايي مي شناسد كه در طريق « عشق و آزادگي » بايد داد .

بغداد ، خاكستري و خاك آلود در كنار دجله ، آرام راه خويش گرفته و مي رود ، اما با همه ي  سابقه و لاحقه ، با همه ي افسانه هاي هزار و يكشب و علي بابا و چهل دزد ، در چشم مسافر رنگ و بويي ندارد .

از بغداد هيچ نشانه اي نمانده ، جز نمادي از كوزه هاي رفيقان علي بابا در ميداني ميانه شهر . شايد معماران عصر مدرنيته ، بي آنكه عمدي داشته باشند ، نمدي از ملكوت اين شهر و شهرهايي نظير آن را دستمايه مبلمان و آذين شهر بغداد انداخته اند . علي بابا و چهل دزدي كه امروزه در ضريبي از هزار و ميليون خود را مي نماياند .

بغداد ، پر رنگ در خاطر نمي ماند ، زود رنگ مي بازد اما ، كاظمين كه حومه نشين اين شهر شده ، پر رنگ تر به چشم مي آيد . روح بلند مردي كه در صحن همه شهرها ، كوي ها و خانه هاي مردم ايران جاري است رخصت خودنمايي را از شهر اولاد بني عباس اخذ كرده و از آن جز رنگ خاكستري و غبار آلود هيچ نگذاشته است .

فرزندان موسي بن جعفر ( ع ) ، در هر شهر و روستايي ، روزني به سوي آسمان گشوده اند . معبرهايي كه زمينيان از آن به آسمان مي روند و آسمانيان به زمين مي آيند .

فرزندان موسي بن جعفر ( ع ) ، نام و نشان و ياد ايران را به همه ساكنان حرم ستر آموخته اند . چنانكه « جوادش » با همه بخشندگي و كرم ، ميزبان همه مسافران كاظمين مي شود .